Month: March 2011

Managementdenker: Stephen Covey

Stephen R. Covey

In onze trainingen rond persoonlijke ontwikkeling en organisatie ontwikkeling is Stephen Covey een belangrijke bron. Zijn boek “The 7 habits of highly effective people” is wereldwijd een bestseller. In het Nederlands is dit boek vertaald onder de titel “De 7 eigenschappen van effectief leiderschap”. Dit gedachtegoed wordt actief toegepast in onze eigen organisatie (42 Solutions). In veel externe trainingen en ook in individuele coachingstrajecten komen elementen hieruit terug.

Met Covey als belangrijke bron typeren we ook onze organisatie en onze dienstverlening op het gebied van zowel ICT als coaching en training: gericht op duurzame oplossingen (geen ‘quick fix’), principes die op lange termijn werken zijn belangrijker dan korte termijn resultaten, voor succes heb je goede relaties nodig en die bouw je op door betrouwbaar te zijn.

Introductie Covey

Het gedachtegoed van de Amerikaanse managementdenker Stephen R. Covey is wereldwijd gewaardeerd en ook in Nederland veelvuldig toegepast. Doordat Covey de onderliggende principes van persoonlijke effectiviteit helder en overzichtelijk benoemt en de onderlinge samenhang duidelijk wordt heeft hij echt iets relevants bijgedragen. De losse elementen van zijn “7 eigenschappen van effectief leiderschap” zijn niet nieuw, ze zijn bij vele andere auteurs terug te vinden. Hij weet ze op een praktische manier te vertalen en toepasbaar te maken in werk en privé. Voor dat laatste deel zijn zelfs specifieke boeken geschreven: “The 7 habits of highly effective families” en “The 7 habits of highly effective teens”. Ze zijn verder uitgediept in zijn boeken “Prioriteiten” en “De 8e eigenschap”. De zoon van Covey, eveneens Stephen genaamd, heeft een prachtig boek geschreven over “de snelheid van vertrouwen” (The speed of trust).

Onze Dienstverlening

In de afgelopen jaren hebben wij heel veel geleerd van en gewerkt met zowel “De 7 eigenschappen…”, “De 8e eigenschap” als “De snelheid van vertrouwen”. Daardoor kennen we dit materiaal als onze broekzak. Bij maatwerk trainingen worden de principes vertaald naar de specifieke situatie van de klant, aangevuld met relevant materiaal uit andere bronnen. Voorbeeld van zo’n andere bron: Peter Senge geeft aan dat persoonlijk meesterschap de basis is voor het ontwikkelen van een ‘lerende organisatie’. Het systeemdenken, dat Senge beschrijft in “De vijfde discipline”, voegt echt iets toe als het gaat om het bepalen van pro-actief gedrag (‘wees pro-actief’ is de eerste eigenschap die Covey beschrijft).

De inhoud van “The 7 habits..”

De boodschap van Stephen Covey is geen goedkope weg naar snel succes. Het is meer gericht op het doorgronden van algemene principes die ten grondslag liggen aan effectief functioneren en het vertalen hiervan naar de eigen persoonlijke situatie. In deze algemene principes vindt men vaak veel herkenning; ze zijn niet zozeer nieuw of revolutionair, maar de onderlinge samenhang en de praktische invulling en vertaling naar de eigen situatie geeft veel aanknopingspunten om te komen tot groei in persoonlijke effectiviteit.

Van afhankelijkheid naar onafhankelijkheid

De eerste drie eigenschappen of “habits” zijn er op gericht om als individu niet afhankelijk te zijn van omgeving, omstanders of omstandigheden. Het maken van eigen keuzes, gericht op eigen doelen, is hierbij de essentie. De psychiater Viktor Frankl, een belangrijke inspiratiebron van Covey, kwam na het concentratiekamp te hebben overleefd tot de conclusie dat onder alle omstandigheden een mens de mogelijkheid heeft om te kiezen.

De eigenschappen om te komen tot onafhankelijkheid zijn:

  • Wees pro-actief;
  • Begin met het einde voor ogen (persoonlijke missie en visie);
  • Stel de juiste prioriteiten.

Het maken van keuzes (prioriteiten) is soms “nee” zeggen. Met een duidelijk doel voor ogen wordt “nee” zeggen “ja” zeggen tegen iets anders dat belangrijker is. Daarbij is de vaardigheid pro-actief te zijn essentieel.

De huidige tijdgeest kan worden getypeerd door individualisme en het streven naar persoonlijk gewin en onafhankelijkheid. De training in de eerste drie stappen naar onafhankelijkheid zijn in dit perspectief zeer praktisch toepasbaar. Maar er is meer.

Van onafhankelijkheid naar wederzijdse afhankelijkheid

Succes en welbevinden zijn als individueel persoon, zonder relaties, niet te bereiken. Een pragmatische, onafhankelijke benadering vanuit de huidige tijdgeest kan er toe leiden dat mensen gezien worden als instrumenten, mogelijkheden, in dienst van het eigen persoonlijk gewin. Dit is uiteindelijk geen vruchtbare benadering. De meest vruchtbare relaties zijn gelijkwaardige relaties, gebaseerd op vertrouwen en betrouwbaarheid.

De eigenschappen om te komen tot wederzijdse afhankelijkheid zijn:

  • Denk in termen van win – win;
  • Probeer eerst te begrijpen alvorens begrepen te worden;
  • Werk in synergie.

De sleutels naar een goede samenwerking liggen in het waarderen en benutten van verschillen. Dat kan alleen met behulp van goede communicatie en begrip voor de ander. De basis hiervoor vormt een win – win mentaliteit.

Hou de zaag scherp

De zevende eigenschap tenslotte is “hou de zaag scherp”. Het eenvoudigst is dit te vertalen in “blijvend leren”. Het eigen maken van deze eigenschappen is een proces, waarvoor de nodige handvatten worden aangereikt.

Voor veel meer over Covey, zie:
www.stephencovey.com

  alt
Figur: De 7 eigenschappen van effectief leiderschap. Bron: Stephen Covey

Voorbeelden van maatwerk trajecten

Hieronder volgt een omschrijving van enkele maatwerktrainingen / trajecten die door 42 Solutions zijn uitgevoerd.

Achter elke omschrijving schuilt een concreet, tevreden bedrijf. Vanwege het vertrouwelijke karakter zijn namen en bedrijfsnamen weggelaten. Als je behoefte aan referenties hebt om tot je keuze van een trainer te komen, kan de betreffende contactpersoon na overleg als referentie worden benaderd.

Onderwerp: Projectleiderschap (3 dagen)
Branche: industrie
Toelichting:
Alle projectleiders van een glasvezelfabriek zijn getraind in projectleiderschap, waarbij het met name om ‘soft skills’ ging. Het gedachtegoed van Covey was hierbij de basis, aangevuld met onze eigen Methodiek voor Zinvol Ontwikkelen.

Onderwerp: Persoonlijk leiderschap (3 dagen)
Branche: industrie
Toelichting:
Naar aanleiding van bovengenoemde training is het overige middenkader eveneens getraind in persoonlijke effectiviteit (voornamelijk o.b.v. Covey)

Onderwerp: Adviesvaardigheden (3 dagen)
Branche: Zakelijke dienstverlening
Toelichting:
De ontwikkeling van de ingenieurs van dit bureau is ondersteund door bij te dragen aan persoonlijke effectiviteit, waardoor ze betrouwbare gesprekspartners worden voor de klant. Speciale aandacht voor communicatie in situaties waarin sprake is van weerstand.

Onderwerp: Projectmatig veranderen (1 dag training + teamcoaching)
Branche: industrie
Toelichting:
Het aansturen van een verandertraject, waarbij inhoudelijk gebruik werd gemaakt van TPM (Total Productive Maintenance) en de project- en procesaanpak door ons werd getraind en begeleid (teamcoaching). De starttraining duurde één dag.

Onderwerp: Communicatieve vaardigheden
Branche: Post-HBO in de zorg
Toelichting:
Praktijkondersteuners in de huisartsenpraktijk: verpleegkundigen die zelfstandig patiënten begeleiden bij gedragsverandering; motivational interviewing

Onderwerp: Leiderschap en organisatie- ontwikkeling (4 dagen)
Branche:  Zakelijke Dienstverlening
Toelichting:
Principes van een lerende organisatie; gemeenschappelijke visie en kernwaarden bepaling; persoonlijk leiderschap; samenwerking

Onderwerp: Plezier in werk
Branche:  Financiële instelling
Toelichting:
Zie www.desoependeooievaar.nl voor diverse workshops. ééndaagse en meerdaagse trainingen op maat

Onderwerp: Diversen
Branche:  Overig
Toelichting:
outdoor teambuilding met ambtenaren (2 dagen); communicatieve vaardigheden ploegchefs (1 dag); Onderling vertrouwen vergroten MT (industrie, 1 dag); Leiderschap MT financiële dienstverlener (1 dag), MT + Middenkader workshop vertrouwenwekkend leiderschap, MT + OR workshop systeemdenken en vertrouwen creëren, training communicatie gemeentelijke overheid (feedback geven) etc etc

Klein bureau, grote prestaties

Kwaliteit

Een belangrijk voordeel van ons als klein trainingsbureau is dat u als klant met één persoon te maken heeft, voor het analyseren en bepalen van de juiste trainingsvraag, voor de training zelf en voor het begeleiden van de transfer (= vertaling en toepassing binnen de eigen beroepspraktijk).

Aanspreekpunt voor trainingen en trainer bij 42 Solutions is Hans van der Veen. Hij is tevens coach en over coaching is op deze site  meer te vinden. Zijn stijl van trainen kan getypeerd worden als betrokken, betrouwbaar, constructief en coachend. Waar nodig confronterend, daarbij altijd gericht op mogelijkheden en niet op beperkingen, analytisch en resultaatgericht. Vanuit diverse samenwerkingsverbanden kunnen meerdere trainers en/of trainingsacteurs worden ingezet, zodat ook grotere projecten kunnen worden uitgevoerd. Dit gaat uiteraard altijd in overleg met de klant.

Ervaring en opleiding

Hans is sinds 2002 trainer/coach bij 42 Solutions. Daarvoor verzorgde hij als consultant regelmatig workshops en trainingen in onder andere projectmatig werken. Als leidinggevende paste hij al veel van wat hij nu overdraagt zelf in de praktijk toe.

Naast de bedrijfstrainingen draagt Hans regelmatig bij aan het Post-HBO onderwijs in communicatieve vaardigheden, begeleiden van gedragsverandering en coaching. Hiervoor heeft hij zijn diploma didactische vaardigheden gehaald en een training gevolgd bij Rudy Vandamme in ‘ontwikkelingsgericht trainen’.

Ervaring met trainingen en workshops op een rij

Hieronder volgt een overzicht van diverse thema’s die regelmatig een onderwerp zijn van een workshop of onderdeel zijn van een maatwerk training. Daarna een overzicht van belangrijke bronnen.

Organisatie ontwikkeling en leiding geven

Binnen uw organisatie is het nodig in te spelen op de veranderende omgeving. U wilt niet alleen korte termijn managementvraagstukken oplossen, maar vooral ook het oplossend vermogen (ofwel zelfsturing) van de organisatie bevorderen. U onderschrijft de visie dat als een organisatie moet veranderen, de mensen in die organisatie zich moeten ontwikkelen (inclusief het leiderschap van de organisatie).

Subthema’s:
  • Missie/visie ontwikkeling
  • Management gebaseerd op waarden
    (Management by values)
  • Ontwikkeling van een “lerende organisatie”
  • Leidinggeven aan verandering en ontwikkeling
  • Situationeel leiderschap; coachend leiderschap
  • Het verhogen van vertrouwen
    vertrouwenwekkend leiderschap

Professionele ontwikkeling

Wij dragen bij aan het ontwikkelen van persoonlijke vaardigheden ten behoeve van de ontwikkeling van de organisatie. Dat is professionele ontwikkeling; training in die vaardigheden die bijdragen aan het verbeteren van de beroepsuitoefening.

Subthema’s:
  • Veranderingsmanagement
  • Projectmanagement
  • Timemanagement
  • Adviesvaardigheden
  • Onderhandelen
  • Coachend leiderschap
  • Teamleren
  • Systeemdenken
  • Diverse communicatieve vaardigheden:
    • Feedback geven, confronteren
    • Slecht nieuws brengen
    • Omgaan met weerstand
    • Begeleiden van gedragsverandering
    • Motivational Interviewing

Persoonlijke ontwikkeling

De scheiding tussen professionele ontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling is dun. Je zou kunnen zeggen dat onderstaande thema’s min of meer los van de actuele organisatieontwikkeling staan. Groei hierin is altijd nuttig. Deze thema’s lenen zich voor zowel een incompany training als voor een open training.

  • Persoonlijk leiderschap / persoonlijke effectiviteit
  • Kernkwaliteiten
  • Zicht op eigen waarden en drijfveren
  • Plezier in werk
  • Basis communicatieve vaardigheden

Belangrijke bronnen bij deze thema’s:

  • Stephen Covey: De 7 eigenschappen van effectief leiderschap
  • Stephen Covey: De 8ste eigenschap
  • Peter Senge: De vijfde discipline / Het vijfde discipline handboek
  • Daniel Ofman: Bezieling en kwaliteit in organisaties
  • Diverse andere auteurs: John Maxwell, John Kotter, Ken Blanchard en Robert Quinn
  • Ons eigen model voor projectmatig veranderen
  • Veel boeken over communicatieve vaardigheden

 

Wat is ontwikkelingsgericht coachen?

Coaching van Persoonlijke ontwikkeling:
met behulp van “de Vork” (Rudy Vandamme)

Kort samengevat komt het Vork-model hier op neer. Ontwikkeling vindt plaats langs vier tanden van de vork, ofwel langs de volgende vier sporen:

1. Wat: de gewenste toestand die iemand wil bereiken is zijn ‘project’-spoor.

2. Hoe: de manier waarop hij zijn project realiseert, is het ‘zelfsturing’-spoor.

3. Wie: hoe hij hierbij zijn persoonlijkheid ontwikkelt, is het ‘identiteit’-spoor.

4. Waartoe: de relevante bijdrage aan de omgeving is het ‘grotere geheel’-spoor.

Het verschil met een op oplossingen gerichte benadering is, dat hierbij een bredere ontwikkeling wordt nagestreefd. Het project ontwikkelt zich van de huidige naar de gewenste toestand, net als bij een oplossingsgerichte manier van werken. Aanvullend groeit bij deze benadering de gecoachte persoon of organisatie ook in zelfsturing; een vergelijkbaar probleem kan een volgende keer beter en effectiever worden aangepakt. De ontwikkeling past bij de identiteit of levert een bijdrage aan de ontwikkeling van de identiteit. Tenslotte maakt de ontwikkeling deel uit van de ontwikkeling van het grotere geheel.

 

Wanneer is trainen zinvol?

Voor individuele persoonlijke ontwikkeling is Coaching het instrument dat het beste rendement oplevert. Dat is wetenschappelijk onderzocht. Waarom dan toch trainingen aanbieden?

Natuurlijk kan het zinvol zijn om voor een training te kiezen. De manier waarop ik trainingen verzorg zou je ‘coachend’ kunnen noemen. Dat geldt zeker voor de maatwerk trainingen, die worden afgestemd op de ontwikkeling van de organisatie. Maar ook bij open trainingen gaat het om jouw leerproces.

De voordelen van training op een rijtje:

1. Collectieve kennisoverdracht:

Als een onderdeel van de gewenste ontwikkeling het opdoen van nieuwe kennis is, en er zijn meerdere personen die over die kennis willen beschikken, dan is het natuurlijk effectief om dit te bundelen. Je beschikt vervolgens samen over dezelfde inzichten en spreekt dezelfde taal. Bij een open training deel je als het ware de kosten met de andere deelnemers. Het is vaak ook een leuke manier van je netwerk uitbreiden.

2. Het groepsproces:

Als team aan een training deelnemen is een prachtige manier om elkaar beter te leren kennen, oog te krijgen voor elkaars sterke kanten en valkuilen, elkaar feedback te geven, gezamenlijke leerdoelen te formuleren en te bepalen hoe je elkaar kan steunen bij de transfer van de opgedane kennis en vaardigheden naar de werkplek. Leren als vorm van teambuilding.

3. Vaardigheden oefenen:

Een training is meer dan een cursus en dan kennisoverdracht. Uiteindelijk zal je dat wat je leert moeten vertalen naar nieuw en concreet gedrag in de praktijk. Het vraagt oefening om nieuwe vaardigheden eigen te maken. Daarbij kunnen de deelnemers aan de training met elkaar oefenen, of zonodig met trainingsacteurs.

 

Wat is coaching?

Zoveel coaches, zoveel definities van coaching.

Praktisch komt het hier op neer:
Coaching is bedoeld voor mensen die gericht aandacht willen besteden aan hun persoonlijke en/of professionele ontwikkeling en daarbij begeleid willen worden.

De Nederlandse Orde van BeroepsCOaches (NOBCO), hanteert de volgende definities:
Coachen:
Het strategisch en tactisch aanwenden van voornamelijk psychologische, spirituele, en communicatieve vaardigheden en technieken, teneinde een individu of groep op eigen kracht bepaalde, zelfgekozen doelen te laten bereiken.
Coaching:
Het proces van coachen en gecoacht worden op basis van een overeenkomst.

Enkele kenmerken:

  • Coaching is een begeleidingsvorm.
  • De belangrijkste activiteit is het voeren van gesprekken.
  • Resultaatgericht: de gecoachte wordt geholpen in het bereiken van het gewenste resultaat.
  • Zelfsturing: de gecoachte is een volgende keer beter in staat in een vergelijkbare situatie zijn of haar eigen ontwikkeling zelf te bevorderen (zonder coach).
  • Zelfkennis: de gecoachte leert zichzelf beter kennen, door reflectie, zelfonderzoek en door de feedback van de coach. Coaching draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling.
  • Coaching is een professionele begeleidingsvorm in de sfeer van een persoonlijke ontmoeting.

Tenslotte mijn definitie van coaching:

“Coaching is een kortdurende professionele vriendschap”

Wanneer is coachen zinvol?

Je overweegt je te laten coachen. Maar wanneer is dat nou de moeite waard? Waar moet je aan denken?

  • Als jij je verder wilt ontwikkelen:
    Ik zou bijna zeggen: coaching is altijd zinvol! Daarbij ga ik er van uit dat je je verder wilt ontwikkelen, dat je wilt groeien in vaardigheden, in persoonlijkheid, als mens. En zelfs als dat niet zo is, dan is het interessant om te ontdekken waarom niet, wat dan wel en hoe dat vorm kan krijgen in jouw leven.
  • Als iemand wil dat jij je ontwikkelt:
    Het is belangrijk dat je zelf gecoacht wilt worden. Je moet er zelf, met behulp van je coach, wat van willen maken. In sommige gevallen kan iemand uit de omgeving van de gecoachte, bijvoorbeeld de direct leidinggevende, coaching initiëren. In dat geval kan een driegesprek plaatsvinden om de mogelijkheden van coaching te bespreken.
  • Bereidheid te investeren:
    Er moet sprake zijn van bereidheid om te investeren in de ontwikkeling van de gecoachte. Coaching is een professionele begeleidingsvorm, die geld kost, maar vooral ook veel oplevert. Diverse onderzoeken hebben aangetoond dat het rendement van individuele coaching hoger is dan dat van training. Naast het financiële aspect is het ook belangrijk dat je er rekening mee houdt dat het tijd kost om de gesprekken te voeren en daar zelf mee aan de slag te gaan.